انتخاب بلوک سنجه

نکات و اطلاعاتی که باید هنگام انتخاب بلوک سنجه های مورد نیاز توجه داشت به شرح ذیل می باشد :

 

1-استانداردهای بلوک سنجه ها :

       استاندارد ISO 3650  : استاندارد مبنا برای کالیبراسیون و گرید بندی بلوک سنجه ها می باشد و دیگر استانداردهای مربوط به   بلوک سنجه ها به این استاندارد متصل می شوند.

 

+ limit Deviation and Tolerance

ISO 3650

 

 

Grade 2

Grade 1

Grade 0

Calibration grade K

Nominal length

ln

 

mm

Tolerance for the variation in length

tv

mµ

Limit deviation of length at  any point from nominal length

te±

mµ

Tolerance for the variation in length

tv

mµ

Limit deviation of length at  any point from nominal length

te±

mµ

Tolerance for the variation in length

tv

mµ

Limit deviation of length at  any point from nominal length

te±

mµ

Tolerance for the variation in length

tv

mµ

Limit deviation of length at  any point from nominal length

te±

mµ

0.3

0.3

0.3

0.36

0.45

0.6

0.8

1

0.16

0.16

0.18

0.18

0.2

0.3

0.4

0.5

0.1

0.1

0.1

0.12

0.12

0.14

0.2

0.25

0.05

0.05

0.06

0.06

0.2

0.3

0.4

0.5

0.5 ln ≤ 10

10 < ln ≤ 25

25 < ln ≤ 50

50 < ln ≤ 75

0.35

0.4

0.4

1.2

1.6

2

0.2

0.2

0.25

0.6

0.8

1

0.12

0.14

0.16

0.3

0.4

0.5

0.07

0.08

0.09

0.6

0.8

1

75 < ln ≤ 100

100 < ln ≤ 150

150 < ln ≤ 200

0.45

0.5

0.5

2.4

2.8

3.5

0.25

0.25

0.3

1.2

1.4

1.5

0.16

0.18

0.2

0.6

0.7

0.9

0.1

0.1

0.12

1.2

1.4

1.6

200 < ln ≤ 250

250 < ln ≤ 300

300 < ln ≤ 400

0.6

0.7

0.7

4.4

5

6

0.35

0.4

0.45

2.2

2.6

3

0.25

0.25

0.3

1.1

1.3

1.5

0.14

0.16

0.18

2.2

2.6

3

400 < ln ≤ 500

500 < ln ≤ 600

600 < ln ≤ 700

0.8

0.9

1

6.5

7.5

8

0.5

0.5

0.6

3.4

3.8

4.2

0.3

0.35

0.4

1.7

1.9

2

0.2

0.2

0.25

3.4

3.8

4.2

700 < ln ≤ 800

800 < ln ≤ 900

900 < ln ≤ 1000

 

 

BS 4311

Grade 0

Grade K

Nominal length (mm)

Flatness

Parallelism

Tolerance on deviation of measured central length

Flatness

Parallelism

Tolerance on deviation of measured central length

0.10µm

0.10µm

0.12µm±

0.05µm

0.05µm

0.12µm±

Up to 10

Over 0

0.10µm

0.10µm

0.15µm±

0.05µm

0.05µm

0.15µm±

Up to 25

Over 10

0.10µm

0.10µm

0.20µm±

0.05µm

0.06µm

0.20µm±

Up to 50

Over 25

0.10µm

0.12µm

0.25µm±

0.05µm

0.06µm

0.25µm±

Up to 75

Over 50

0.10µm

0.12µm

0.30µm±

0.05µm

0.07µm

0.30µm±

Up to 100

Over 75

 

 

Grade 2

Grade 1

Nominal length (mm)

Flatness

Parallelism

Tolerance on deviation of measured central length

Flatness

Parallelism

Tolerance on deviation of measured central length

0.25µm

0.30µm

0.50µm±

0.15µm

0.16µm

0.25µm±

Up to 10

Over 0

0.25µm

0.30µm

0.60µm±

0.15µm

0.16µm

0.30µm±

Up to 25

Over 10

0.25µm

0.30µm

0.80µm±

0.15µm

0.18µm

0.40µm±

Up to 50

Over 25

0.25µm

0.35µm

1.00µm±

0.15µm

0.18µm

0.50µm±

Up to 75

Over 50

0.25µm

0.35µm

1.20µm±

0.15µm

0.20µm

0.60µm±

Up to 100

Over 75

 

 

ASME  B89.1.9-2002 (USA)

Grade 2

Grade 1

Grade 0

Grade 00

Grade K

Nominal length (mm)

Tolerance for the variation in length

Limit deviations of length at any point

Tolerance for the variation in length

Limit deviations of length at any point

Tolerance for the variation in length

Limit deviations of length at any point

Tolerance for the variation in length

Limit deviations of length at any point

Tolerance for the variation in length

Limit deviations of length at any point

0.30µm

0.60µm±

0.16µm

0.30µm±

0.10µm

0.14µm±

0.05µm

0.10µm±

0.05µm

0.30µm±

Up to 0.5

 

0.30µm

0.45µm±

0.16µm

0.20µm±

0.10µm

0.12µm±

0.05µm

0.07µm±

0.05µm

0.20µm±

Up to 10

Over 0.5

0.30µm

0.60µm±

0.16µm

0.30µm±

0.10µm

0.14µm±

0.05µm

0.07µm±

0.05µm

0.30µm±

Up to 25

Over 10

0.30µm

0.80µm±

0.18µm

0.40µm±

0.10µm

0.20µm±

0.06µm

0.10µm±

0.06µm

0.40µm±

Up to 50

Over 25

0.35µm

1.00µm±

0.18µm

0.50µm±

0.12µm

0.25µm±

0.06µm

0.12µm±

0.06µm

0.50µm±

Up to 75

Over 50

0.35µm

1.20µm±

0.20µm

0.60µm±

0.12µm

0.30µm±

0.07µm

0.15µm±

0.07µm

0.60µm±

Up to 100

Over 75

0.40µm

1.60µm±

0.20µm

0.80µm±

0.14µm

0.40µm±

0.08µm

0.20µm±

0.08µm

0.80µm±

Up to 150

Over 100

0.40µm

2.00µm±

0.25µm

1.00µm±

0.16µm

0.50µm±

0.09µm

0.25µm±

0.09µm

1.00µm±

Up to 200

Over 150

0.45µm

2.40µm±

0.25µm

1.20µm±

0.16µm

0.60µm±

0.10µm

0.30µm±

0.10µm

1.20µm±

Up to 250

Over 200

0.50µm

2.80µm±

0.25µm

1.40µm±

0.18µm

0.70µm±

0.10µm

0.35µm±

0.10µm

1.40µm±

Up to 300

Over 250

0.50µm

3.60µm±

0.30µm

1.80µm±

0.20µm

0.90µm±

0.12µm

0.45µm±

0.12µm

1.80µm±

Up to 400

Over 300

0.60µm

4.40µm±

0.35µm

2.20µm±

0.25µm

1.10µm±

0.14µm

0.50µm±

0.14µm

2.20µm±

Up to 500

Over 400

0.70µm

5.00µm±

0.40µm

2.60µm±

0.25µm

1.30µm±

0.16µm

0.65µm±

0.16µm

2.60µm±

Up to 600

Over 500

0.70µm

6.00µm±

0.45µm

3.00µm±

0.30µm

1.50µm±

0.18µm

0.75µm±

0.18µm

3.00µm±

Up to 700

Over 600

0.80µm

6.50µm±

0.50µm

3.40µm±

0.30µm

1.70µm±

0.20µm

0.85µm±

0.20µm

3.40µm±

Up to 800

Over 700

0.90µm

7.50µm±

0.55µm

3.80µm±

0.35µm

1.90µm±

0.20µm

0.95µm±

0.20µm

3.80µm±

Up to 900

Over 800

1.00µm

8.00µm±

0.60µm

4.20µm±

0.40µm

2.00µm±

0.25µm

1.00µm±

0.25µm

4.20µm±

Up to 1000

Over 900

 

 

45.bmp

 

 

 

 

 

 

2-شکل و اندازه بلوک سنجه ها :

 

شکل های استاندارد بلوک سنجه ها معمولا در ابعاد 9x30 mm و 9x35 mm  و مستطیلی شکل هستند. ولی نمونه غیر استاندار بلوک ها، مربعی شکل و در ابعاد 24.5x24.5mm است که سوراخ دار می باشند.

بلوک سنجه های کوتاه هم ابعاد استاندارد و هم غیر استاندارد دارند که همه بین 0-100 mm می باشند.

بلوک سنجه های بلند هم ابعاد اشکال و استاندارد و غیر استاندارد دارند و گستره آن ها 100-1000 mm می باشند.

 

 Standard Gauge Blocks Set (metric) as per ISO 3650-1 mm base Gauge Blocks +

 

Total qty (pcs)

Qty (pcs)

Rang/Size

Step (mm)

Standard Set

122

01

1.0005

ــــــ

M 122

09

1.001-1.009

0.001

49

1.01-1.49

0.01

4

1.6-1.9

0.1

49

0.5-24.5

0.5

8

30-100

10

02

25-75

ــــــ

112

01

1.0005

ــــــ

M 112

09

1.001-1.009

0.001

49

1.01-1.49

0.01

49

0.5-24.5

0.5

04

25-100

25

103

01

1.005

ــــــ

M 103

49

1.01-1.49

0.01

49

0.5-24.5

0.5

04

25-100

25

88

01

1.0005

ــــــ

M 88

09

1.001-1.009

0.001

49

1.01-1.49

0.01

19

0.5-9.5

0.5

10

10-100

10

47

01

1.005

ــــــ

M 47

9

1.01-1.09

0.01

9

1.1-1.9

0.1

24

1-24

1

4

25-100

25

32

01

1.005

ــــــ

M 32

09

1.01-1.09

0.01

09

1.1-1.9

0.1

09

1-9

1

03

10-30

10

01

60

ــــــ

 

 

3-جنس گیج بلوک ها :

 

 

1-فولاد (Steel) :

 

بیش از صد سال است که از این نوع گیج بلوک ها نیز استفاده می شود.

            مشخصات :

  •  ضریب انبساط طولی (11.5 ± 1.0) ´10-6 k-1

 

  •  سختی گیج بلوک در حدود 800 HV 64 HRC

 

معایب :

  •  زود زنگ می زند .

 

  •  به دلیل ضریب انبساط طولی بالا، با تغییر دما سریع تغییر می کند.

 

            مـزایا :

  •   نسبت به نمونه های مشابه ارزان تر هستند.

 

 

           2-   تنگستن کارباید (Tungsten Carbide) :

                 بلوک های سنجه از جنس تنگستن کارباید در مقایسه با بلوک های فولادی 10 برابر مقاوم تر هستند. برای استفاده های مکرر در جاهایی که نیاز به کیفیت سطوح است مناسب می باشند.

            مشخصات :

  • ·         ضریب انبساط طولی (4.23 ± 0.1) ´10-6 k-1

  • ·         سختی گیج بلوک در حدود 1400 HV

 

 معایب :

  •    نسبت به نمونه های مشابه به دلیل هزینه تولید بالا گران تر هستند.

 

  •    در اثر ضربه، به دلیل سختی بالا ممکن است دچار پریدگی شود.

 

            مـزایا :

  •   در مقابل سایش مقاومت زیادی دارند .

 

  •  به سادگی زنگ نمی زند.

 

  •  به دلیل ضریب انبساط طولی پایین، با تغییرات دما کمتر تغییر می کند.

 

 

         3-     سرامیک (Ceramic) :

                    این نوع گیج بلوک ها در مقابل سایش و خراش بسیار مقاوم هستند و زنگ نمی زنند.                

   

            مشخصات :

  •  ضریب انبساط طولی (9.7 ± 0.8) ´10-6 k-1

  •  سختی گیج بلوک در حدود 1400 HV

 

 

 معایب :

  •  نسبت به نمونه های فولادی و تنگستن کارباید گران تر هستند.

 

  •  در اثر ضربه، دچار شکستگی و پریدگی می شود.

 

            مـزایا :

  •  در مقابل سایش و خراش مقاومت زیادی دارند.

 

  •  زنگ نمی زند.

 

  •  نسبت به نمونه های فولادی، ضریب انبساط طولی پایین تری دارد.

 

      انواع گــرید ( رده درستی )

      گیج بلوک ها از لحاظ گرید به انواع زیر تقسیم می شوند :

 

1. گــرید K  :

 

گیج بلوک هایی که در این گرید قرار دارند به عنوان استاندارد مرجع (Reference Standard) استفاده می شوند. این گیج بلوک ها در آزمایشگاه های کالیبراسیون مرجع، آزمایشگاه های کالیبراسیون ملی برای کالیبراسیون تجهیزات مرجع مانند گیج بلوک ها ، لنت بارها ، دستگاه های ULM  و دستگاه های کالیبراسیون با رده درستی بالاتر از 0.08 µm استفاده می شود.

 

2. گــرید  0  :

 

از این نوع گیج بلوک ها به عنوان استانداردهای آزمایشگاه های کالیبراسیون برای کالیبراسیون و تنظیم تجهیزات استفاده می شود.

 

3. گــرید  1  :

 

گیج بلوک هایی که در این کلاس قرار دارند به عنوان استانداردهای کاری (Working Standard) برای کالیبراسیون ابزارهای اندازه گیری استفاده می شوند.

 

4. گــرید  2  :

 

این سری از گیج بلوک ها معمولا به عنوان استانداردهای کاری (Working Standard) در اتاق ها یا آزمایشگاه های بازرسی محصول استفاده می شوند.